ΤΟ ΝΕΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EPSO: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ & ΣΤΑΔΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στις 31 Ιανουαρίου 2023, το αρμόδιο διοικητικό όργανο διοργάνωσης διαγωνισμών της EPSO (συμβούλιο) αποφάσισε να εισάγει ένα νέο μοντέλο εξετάσεων που αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την ταχύτητα των διαγωνισμών και να προσελκύσει ταλαντούχα στελέχη από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). 

Ο διαγωνισμός EPSO είναι μια σειρά ανταγωνιστικών εξετάσεων που διεξάγονται από την EPSO (European Personnel Selection Office) για την αξιολόγηση της επάρκειας των υποψηφίων. Η EPSO είναι το αντίστοιχο του τμήματος ανθρώπινων πόρων για την ΕΕ, υπεύθυνη για την επιλογή κατάλληλων υποψηφίων για όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Οι δοκιμασίες (διαγωνισμοί) της EPSO αποσκοπούν στην αξιολόγηση των υποψηφίων όσον αφορά τις γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες που απαιτούνται για κάθε θέση. 

Το νέο μοντέλο αποσκοπεί στην επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των μελλοντικών διαγωνισμών και στην απόδοση μεγαλύτερης έμφασης στα προσόντα των υποψηφίων ελεγχόμενα με μια σειρά γραπτών δοκιμασιών. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ επιλέγουν μόνιμο προσωπικό μέσω γενικών διαγωνισμών που δημοσιεύονται στη αντίστοιχη σελίδα του δικτυακού τους τόπου. Κάθε γενικός διαγωνισμός συνοδεύεται από προκήρυξη η οποία παρέχει όλες τις λεπτομέρειες σχετικά με το επιδιωκόμενο προφίλ θέσεων εργασίας, τα καθήκοντα, τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τις διαδικασίες επιλογής. 

Όλοι οι υποψήφιοι πρέπει να δημιουργήσουν ατομικό λογαριασμό EPSO, το κύριο εργαλείο για τη λήψη ενημερώσεων και κοινοποιήσεων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιλογής. Μια εξεταστική επιτροπή, διαφορετική για κάθε διαγωνισμό, ορίζεται και είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση των υποψηφίων καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επιλογής. Οι διαγωνισμοί ανακοινώνονται σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Υπάρχουν διάφορα στάδια της διαδικασίας επιλογής, καθένα από τα οποία περιλαμβάνει ποικίλες εξετάσεις και άλλες μεθόδους αξιολόγησης των βασικών ικανοτήτων και επαγγελματικών δεξιοτήτων των υποψηφίων. 

Η διαδικασία επιλογής αποσκοπεί στην κατάρτιση εφεδρικού πίνακα επιτυχόντων ο οποίος συνήθως ισχύει για δύο έτη. Όποτε προκύπτουν ανάγκες πρόσληψης στο διάστημα αυτό, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ καλούν υποψηφίους από τον πίνακα επιτυχόντων σε συνέντευξη εργασίας και επιλέγουν εκείνους που ταιριάζουν καλύτερα στην κενή θέση. Ανάλογα με τον διαγωνισμό, η διαδικασία επιλογής μόνιμου προσωπικού της ΕΕ μπορεί να διαρκέσει από λίγους έως αρκετούς μήνες. Μετά τη δημοσίευση των πινάκων επιτυχόντων από την EPSO, οι γενικές ικανότητες των επιτυχόντων υποψηφίων θα επανεξεταστούν μέσω συνεντεύξεων πρόσληψης. 

Η EPSO θα υποστηρίξει όλη τη διαδικασία των προσλήψεων με τη μορφή κατάρτισης, καθοδήγησης, παροχής ενδεικτικών ασκήσεων και εργαλείων αξιολόγησης των γενικών ικανοτήτων των υποψηφίων, βάσει των αιτημάτων που θέτουν οι υπηρεσίες προσλήψεων των θεσμικών οργάνων που αναζητούν προσωπικό και στα χέρια των οποίων θα παραμείνει η τελική επιλογή των ατόμων που θα προσληφθούν. 

Οι πρώτοι ανοικτοί διαγωνισμοί με το νέο μοντέλο υλοποιήθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2023. Επικαιροποιημένες αγγελίες – προσκλήσεις για συμμετοχή σε επικείμενους διαγωνισμούς μπορείτε να βρείτε εδώ: https://epso.europa.eu/en/job-opportunities/upcoming Το νέο Πλαίσιο δεξιοτήτων της EPSO καθορίζει με σαφήνεια τις 8 γενικές ικανότητες που πρέπει να διαθέτουν τα στελέχη της ΕΕ καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους. Κάθε γενική ικανότητα αποτελείται από διάφορα παρατηρήσιμα-μετρούμενα στοιχεία, τις λεγόμενες «άγκυρες» ή «βάσεις». Οι 8 σημαντικότερες γενικές δεξιότητες, κατά την ΕΕ, και οι αντίστοιχες βάσεις τους παρουσιάζονται αναλυτικά στα Ελληνικά εδώ: https://epso.europa.eu/en/system/files?file=2023-04/EL.pdf  

ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EPSO 

1. Το «κέντρο αξιολόγησης» (Assessment center) και οι σχετικές προφορικές δοκιμασίες παύουν να υφίστανται και δεν θα αποτελούν πλέον μέρος των διαδικασιών επιλογής. 

2. Τα Τεστ Αξιολόγησης Καταστάσεων (Situational Judgment Test ή SJT) και Διαχείρισης Εισερχομένων Πληροφοριών (E-Tray) που υλοποιούνταν στα Assessment Centres την τελευταία εικοσαετία καταργούνται. 

3. Οι δοκιμασίες κατανόησης κειμένου (Reading Comprehension), αριθμητικής λογικής (Numerical reasoning) και αφαιρετικής-λογικής σκέψης (Abstract reasoning) θα εξακολουθήσουν να αποτελούν μέρος των διαδικασιών επιλογής με μοναδικό ζητούμενο όμως οι υποψήφιοι να πιάσουν την ελάχιστη απαιτούμενη βαθμολογία (βάση) σε κάθε εξέταση. Ανάλογα με τον διαγωνισμό η βάση κυμαίνεται στο 50-60% των ερωτήσεων. 

4. Στην περίπτωση διαγωνισμών «γενικών καθηκόντων» (generalists), όπως ενδεικτικά ο εισαγωγικός διαγωνισμός AD5, θα καθιερωθεί δοκιμασία γνώσεων επί των θεμάτων, δομών, λειτουργίας, πολιτικών και διαδικασιών της ΕΕ. Η δοκιμασία αυτή θα αντικατασταθεί από εξειδικευμένες θεματικές ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (MCQ) στη περίπτωση των ειδικών διαγωνισμών (‘specialist’ competitions) όπως ενδεικτικά για νομικούς, οικονομολόγους ή διερμηνείς. 

5. Οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία της δοκιμασίας γενικών γνώσεων της ΕΕ θα προδημοσιευθούν ηλεκτρονικά από την EPSO, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των υποψηφίων.

 6. Όλοι οι διαγωνισμοί θα περιλαμβάνουν επίσης γραπτή δοκιμασία (συνήθως μία μελέτη περίπτωσης – case study) για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων σύνταξης κειμένων των υποψηφίων. Ορισμένοι διαγωνισμοί μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν δοκιμασία ψηφιακών δεξιοτήτων, ανάλογα με τις ανάγκες του φορέα που θα κάνει τις σχετικές προσλήψεις. 

7. Όλοι οι μελλοντικοί διαγωνισμοί θα διεξάγονται διαδικτυακά, εξ αποστάσεως. Ωστόσο οι συμμετέχοντες θα επιβλέπονται ηλεκτρονικά από επιτηρητή (Proctor) κατά τη διάρκεια της εξέτασης προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση των υποψηφίων με τους ισχύοντες κανονισμούς. 

8. Όλες οι διαδικτυακές εξετάσεις θα πραγματοποιούνται σε μία μόνο ημέρα, μεγιστοποιώντας την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, αυξάνοντας τη δυνατότητας πρόσβασης υποψηφίων που, για οικονομικούς ή άλλους λόγους, αδυνατούσαν να συμμετέχουν με φυσική παρουσία, και μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της διαδικασίας. 

9. Η χρήση αποκλειστικά γραπτών διαγωνισμών επιτρέπει στην EPSO να λειτουργεί με μικρότερες εξεταστικές επιτροπές και να μειώνει τον χρόνο ολοκλήρωσης της διαδικασίας από 13 μήνες που είναι σήμερα κατά μέσο όρο σε λιγότερο από 6 μήνες από τη στιγμή δημοσίευσης της προκήρυξης του διαγωνισμού έως την κατάρτιση του εφεδρικού πίνακα επιτυχόντων. 

Συνοψίζοντας:  

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑΔΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΝΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EPSO είναι τα ακόλουθα: 

1. Δημοσίευση της προκήρυξης του διαγωνισμού 

2. Αυτοαξιολόγηση της δυνατότητας επιλεξιμότητας σας: προτού αποφασίσετε να υποβάλετε υποψηφιότητα για κάποια συγκεκριμένη διαδικασία επιλογής, διαβάστε όλα τα σημαντικά έγγραφα προκειμένου να βεβαιωθείτε ότι πληροίτε όλα τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Τη διαδικασία αυτοαξιολόγησης μπορείτε να υλοποιήσετε μέσω του EASI (Experience Assessment Survey Instrument), ενός προαιρετικού εργαλείου αξιολόγησης της επαγγελματικής εμπειρίας σας, το οποίο βοηθάει τους υποψήφιους να εκτιμήσουν ορθά και αντικειμενικά την δυνατότητα αποδοχής τους στον διαγωνισμό, αντιπαραβάλλοντας τα προσόντα και την επαγγελματική πείρα τους με τις απαιτήσεις της προκήρυξης στην οποία ανταποκρίνονται. Οι πληροφορίες που παρέχετε και η εκτίμηση του προγράμματος κοινοποιούνται μόνο στους υποψήφιους και όχι σε μέλη της εξεταστικής επιτροπής. Εφόσον το πρόγραμμα θεωρήσει ακατάλληλο το προφίλ σας για τον συγκεκριμένο διαγωνισμό προφανώς μπορείτε, αλλά δεν συνίσταται, να προχωρήσετε τη προσπάθεια σας. Παράδειγμα εφαρμογής της διαδικασίας αυτής για συγκεκριμένο διαγωνισμό μπορείτε να δείτε εδώ: https://epso.europa.eu/el/job-opportunities/industrial-economics-administrators. 

3. Τεστ Λεκτικής, Αριθμητικής και Αφαιρετικής Λογικής (έλεγχος μόνο επιτυχίας/αποτυχίας): ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών με 4 απαντήσεις έκαστη. 

4. Δοκιμασία ψηφιακών δεξιοτήτων (όταν απαιτείται) 

5. Τεστ γνώσεων για θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης -για διαγωνισμούς γενικών καθηκόντων- ή θεματικές ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (MCQ) -για διαγωνισμούς «ειδικών». (κατάταξη των συμμετεχόντων βάσει της επίδοσης τους) 

6. Γραπτή δοκιμασία (π.χ. μελέτη περίπτωσης, για τους περισσότερους διαγωνισμούς), με έμφαση στις δεξιότητες σύνταξης. Ελέγχονται σε μία pass/fail βάση μόνο τα γραπτά των υποψηφίων που πέτυχαν τα καλύτερα αποτελέσματα στο MCQ. 

7. Έλεγχοι επιλεξιμότητας σε κατάλληλο στάδιο (τελική επαλήθευση πριν από την τοποθέτηση στον εφεδρικό πίνακα προσλήψεων, έλεγχος της δεύτερης γλώσσας, εάν είναι απαραίτητο) 

8. Δημοσίευση εφεδρικού πίνακα προσλήψεων, δηλαδή μίας βάσης δεδομένων με τα ονόματα των επιτυχόντων, που δημοσιεύεται από την EPSO με την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και χρησιμοποιείται από τους θεσμικούς πελάτες της EPSO, φορείς ή ινστιτούτα της ΕΕ, για τις συγκεκριμένες ανάγκες προσλήψεων τους. 

9. Παράθυρο "Αίτημα επανεξέτασης" που προσφέρει τη σχετική δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους.

Στο επόμενο άρθρο θα παρουσιάσουμε στοιχεία για το περιεχόμενο των εξετάσεων (σημεία 3,4,5 και 6) και θα προτείνουμε οδηγίες και οδηγούς προετοιμασίας για τη συμμετοχή σας στη νέα μορφή διαγωνισμών EPSO.