Μεταπτυχιακές σπουδές: ΝΑΙ ή ΟΧΙ;

    Η επικείμενη ολοκλήρωση των προπτυχιακών σπουδών (ΠΣ) σας σάς φέρνει μπροστά σε μία απόφαση ζωής: την επιλογή του κατάλληλου μεταπτυχιακού που θα εκτοξεύσει την καριέρα σας, θα ενισχύσει τις μισθολογικές προοπτικές σας, θα επιταχύνει την εξέλιξη της σταδιοδρομίας σας, και θα σας παρέχει πρόσβαση σε σημαντικά, ίσως και ελίτίστικα, δίκτυα συναφών επαγγελματιών.

    Στη πραγματικότητα, πρόκειται για δύο αλληλοεξαρτώμενες αποφάσεις με τη μία να προηγείται τεχνικά της άλλης. Το πρώτο λοιπόν ερώτημα είναι αν χρειάζεται να κάνω μεταπτυχιακές σπουδές (ΜΣ). Και το δεύτερο, εφόσον η απάντηση στο πρώτο είναι καταφατική, είναι πιο είναι το κατάλληλο μεταπτυχιακό για εμένα. Ας τα δούμε από κοντά, σε αυτό το post σχολιάζοντας το πρώτο ερώτημα και στο επόμενο post το δεύτερο.

    Υπάρχουν διάφοροι καλοί λόγοι για να επιδιώξει κάποιος την αποδοχή του από κάποιο πρόγραμμα ΜΣ:

·         Η ικανοποίηση των γνωστικών του αναζητήσεων σε προπτυχιακά υποσύνολα των σπουδών του που έθελξαν το ενδιαφέρον του και στα οποία διατίθεται να επενδύσει κόπο και προσπάθεια προκειμένου να τα μελετήσει περαιτέρω προκειμένου να τα υπηρετήσει σε επαγγελματικό επίπεδο με την ολοκλήρωση των σπουδών του. Ενδεικτικά, έχοντας τελειώσει Διοίκηση Επιχειρήσεων να επιλέξει ΜΣ στον χώρο τού Μάρκετινγκ, ή της Χρηματοοικονομικής, ή της Διοίκησης Ανθρώπινων Πόρων, ή, έχοντας σπουδάσει Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, να επιδιώξει ΜΣ σε θέματα Ενέργειας ή Τεχνητής Νοημοσύνης.

·         Η διεύρυνση των προπτυχιακών σπουδών του σε παράπλευρα ή/και διακριτά γνωστικά αντικείμενα τα οποία θεωρεί σημαντικές γνωστικές προσθήκες στις ΠΣ του για διείσδυση σε νέους αναπτυσσόμενους επαγγελματικούς χώρους. Ενδεικτικά, έχοντας τελειώσει Μηχανικός να κάνει μετ/κό στον χώρο της Διοίκησης Επιχειρήσεων (ΜΒΑ), της Επιχειρηματικής Ανάλυσης (Business Analyst), ή της Χρηµατοοικονοµικής Τεχνικής (Financial Engineering).

Πρόκειται για τα δύο ‘αγνότερα’ κίνητρα, με τις σπουδές να είναι αυτοσκοπός που -σχεδόν σίγουρα- θα οδηγήσει σε επιτυχημένη επαγγελματική αποκατάσταση. Ωστόσο, ατυχώς αφορά το μικρότερο ποσοστό των κινήτρων.

·         Η αντίληψη των ΜΣ ως λογικής συνέχισης των ΠΣ. Εδώ δεν υπάρχουν κάποιοι γνωστικοί χώροι που μας ενδιαφέρουν πρωτογενώς και ψάχνουμε να βρούμε το κατάλληλο πρόγραμμα ΜΣ. Υπάρχει τόσο η πρόθεση να κάνουμε ΜΣ όσο και οι αναγκαίοι πόροι (χρόνος, χρήμα) και ψάχνουμε να βρούμε σε ποιο γνωστικό αντικείμενο να τους επενδύσουμε. Αφορά τη πλειοψηφία των φοιτητών με τους οποίους έχω συζητήσει και πάντα μου δημιουργεί μία αμηχανία καθώς δυνητικά η συγκεκριμένη συνθήκη δεν σημαίνει ότι ο υποψήφιος στερείται πραγματικά κινήτρων ή δυνατοτήτων αλλά μάλλον των αναγκαίων γνώσεων για την επιλογή του ιδανικού προγράμματος για να επενδύσει τις δυνατότητες αυτές.

    Φυσικά υπάρχει και μία ακόμη κατηγορία ‘ενδιαφερομένων’ για ΜΣ, αποφοίτων που δεν έχουν εσωτερική υποκίνηση ή πρωτογενές ενδιαφέρον για ΜΣ αλλά εμπλέκονται στη διαδικασία για μία σειρά λάθος λόγους όπως την αναβολή αναζήτησης εργασίας ή στράτευσης, την έλλειψη κάποιας άλλης ενασχόλησης, ή την απομίμηση ή παρακολούθηση των επιλογών άλλων. Δεν σχολιάζω αυτή την κατηγορία καθώς θεωρώ ότι τα μέλη της δεν θα μπουν στον κόπο να διαβάσουν το άρθρο αυτό. Η παραίνεση είναι να μην αναλώσει κάποιος ψυχικό και οικονομικό κεφάλαιο σπουδάζοντας ένα αντικείμενο που δεν τον ενδιαφέρει και δεν τον θέλγει. Ακόμη και αν πάρει το πτυχίο του δεν θα μπορέσει να ξεχωρίσει από τις χιλιάδες κατόχους συναφών τίτλων που ανταγωνίζονται μαζί του στην ίδια αγορά εργασίας. Θα ήταν πολύ ορθότερο και ειλικρινές να βρει τη δραστηριότητα που τραβάει το ενδιαφέρον του, να τη καλλιεργήσει, και να διεκδικήσει την ανάδειξη του σε αυτήν.

    Είναι σημαντικό εδώ να γίνει η επισήμανση ότι τα όρια μεταξύ των κατηγοριών πολλές φορές είναι δυσδιάκριτα και ότι η ένταξη σε οποιαδήποτε κατηγορία δεν καταγράφει defacto έλλειψη δεξιοτήτων ή ενδιαφέροντος από τον φοιτητή αλλά μία συγκυριακή κατάσταση από την οποία κάποιος μπορεί να απομακρυνθεί εφόσον ανακαλύψει την κατάλληλη υποκίνηση και τα ορθά μέσα υλοποίησης της. Ο ρόλος του (θεσμικά ανύπαρκτου) συμβούλου επιλογής ΜΣ θα μπορούσε να είναι καταλυτικός εδώ. Στο επόμενο post θα καταθέσω κάποιες σκέψεις σχετικά με τα κριτήρια επιλογής του καταλληλότερου προγράμματος ΜΣ.