Μεταπτυχιακές σπουδές στη Μ. Βρετανία μετά το BREXIT: Τι αλλάζει;

    Η συμφωνία για το Brexit που τέθηκε σε ισχύ από 1/1/2021 επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις σχέσεις Ελλάδας και Μ. Βρετανίας σε διάφορους τομείς. Ας δούμε τις σημαντικότερες αλλαγές που αφορούν την υλοποίηση μεταπτυχιακών σπουδών (ΜΣ) στη Μ. Βρετανία.

·         Η απόκτηση φοιτητικής βίζας ως προϋπόθεση φοίτησης σε βρετανικά πανεπιστήμια. Mε βάση πρόσφατες διοικητικές αποφάσεις, κοστίζει 348 στερλίνες και απαιτεί 3 εβδομάδες για την έκδοση της.

·         Η, σε πολλές περιπτώσεις σημαντική, αύξηση των ετήσιων διδάκτρων καθώς πλέον οι μηΒρετανοί φοιτητές εξομοιώνονται με τους international και όχι με τους Βρετανούς, χάνοντας το ‘home fee status’ που ίσχυε για τους E.U. students στο παρελθόν. Αφορά φοιτητές που θα ξεκινήσουν τις σπουδές τους μετά τη 31/7/2021. 

·         Η (ελάχιστη) ιατροφαρμακευτική περίθαλψη (Immigration Health Surcharge) των φοιτητών στο βρετανικό ΕΣΥ καθίσταται υποχρεωτική και θα ανέρχεται σε 470 στερλίνες ετησίως.

·         Η κατάργηση χορήγησης των (πρακτικά άτοκων ή πολύ χαμηλότοκων) φοιτητικών δάνειων από το κράτος.

·         Η κατάργηση της αυτόματης αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων και δικαιωμάτων εξάσκησης επαγγέλματος εντός της Ε.Ε. για επαγγέλματα όπως αυτά του ιατρού, του οδοντιάτρου, του κτηνιάτρου, του νοσηλευτή, του μηχανικού και του αρχιτέκτονα. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξασφαλίσουν ξεχωριστή αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας από το κράτος – μέλος στο οποίο θέλουν να ασκήσουν το επάγγελμά τους.

·         Ο  περιορισμός της δυνατότητας παραμονής και εργασίας των αποφοίτων στη Μ. Βρετανία σε 2 έτη μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους (Graduate Route) ενώ συζητείται η κατάργηση της για όσους ξεκινούν σπουδές μετά τον Απρίλιο του 2021. Οι ενδιαφερόμενοι για παραμονή προς εργασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα υποβάλλουν σχετικό αίτημα και, εφόσον πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια και συλλέγουν τα αναγκαία μόρια που προβλέπει το νέο μεταναστευτικό σύστημα, θα τους χορηγηθεί βίζα. Ομοίως, η παράταση των σπουδών προϋποθέτει επιμήκυνση της ισχύος της φοιτητικής βίζας

·         Η δυνατότητα περιοδικών επισκέψεων στα Βρετανικά πανεπιστήμια από φοιτητές που κάνουν τις σπουδές τους με τρόπο που δεν απαιτεί συνεχή παραμονή εκεί (όπως part-time, blended learning, executive programs, PhD by research, κά). Οι Έλληνες φοιτητές θα έχουν τη δυνατότητα να ταξιδεύουν και παραμένουν στη Βρετανία χωρίς βίζα για διάστημα έως έξι μηνών, εισερχόμενοι με χρήση του δελτίου ταυτότητας τους έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2021 αλλά μόνο με διαβατήριο από την 1^η  Οκτωβρίου 2021 και μετά.

Η επίπτωση υλοποίησης των αποφάσεων αυτών θα επιφέρει σημαντικές μεταβολές στη ζήτηση για ΜΣ σε βρετανικά πανεπιστήμια. Η συνεισφορά του κλάδου της εκπαίδευσης στο βρετανικό ΑΕΠ και η ισχύς των βρετανικών πανεπιστημίων προϊδεάζουν για σημαντικές αντιδράσεις από αυτά εφόσον διακρίνουν αξιόλογη συρρίκνωση στη πελατειακή βάση και τα έσοδα τους. Οι πρώτες αντιδράσεις είναι αποσπασματικές και ήδη περιλαμβάνουν αναπροσαρμογή των διδάκτρων και των πολιτικών παροχής εκπτώσεων και οικονομικών ενισχύσεων (scholarships, grants, assistantships) προς τους Ευρωπαίους φοιτητές. Η εκτίμηση μου όμως είναι ότι θα ακολουθήσει μία παν-πανεπιστημιακή προσπάθεια συντονισμένης αντιμετώπισης του προβλήματος, πιθανώς με τη διαμόρφωση κάποιας ειδικής σχέσης με τους φοιτητές της Ε.Ε. Αν όχι, το πρόβλημα θα ενισχύσει τη τάση για ανεξαρτησία της Σκωτίας και τις αποσχιστικές διαθέσεις που περιοδικά εκφράζουν η Βόρεια Ιρλανδία και η Ουαλία, περιοχές που φιλοξενούντο ένα τρίτο των βρετανικών πανεπιστημίων και επηρεάζονται σημαντικά από τις μεταβολές αυτές....